مرحوم سيّد رضى در مقدّمهء جالبى كه بر نهج البلاغه نوشته سخنى دارد كه ترجمه‌اش اين است : امير مؤمنان على عليه السّلام سرچشمهء فصاحت و منشأ بلاغت و زادگاه آن است ، اسرار بلاغت از وى آشكار شد و قواعد و دستوراتش از او سرچشمه گرفت . با استفاده از شيوهء او هر خطيب توانايى به قدرت خطابه دست يافت و از گفتار او سخنرانان ماهر يارى جستند ، او در اين ميدان همچنان پيش مىرود و ديگران از او عقب مانده‌اند ، زيرا در كلامش نشانه‌هايى از علم خداست و عطر و بويى از سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله . همان‌گونه كه در آغاز جلد اوّل نوشتيم ، ابن ابى الحديد ذيل خطبهء 221 بعد از شرح بخشى از كلام مولا دربارهء عالم برزخ چنين مىگويد : « اگر تمام فصحاى عرب در مجلس واحدى اجتماع كنند و اين بخش از خطبه را براى آنها بخوانند ، سزاوار است همگى به خاطر آن سجده كنند ، چنان كه شعراى عرب هنگامى كه شعر معروف عدى بن رقاع را كه با اين جمله : « قلم اصحاب . . . » شروع مىشود ، شنيدند ( براى خدا ) سجده كردند ، چون از علّت آن سؤال شد ، گفتند : ما محلّ سجود در شعر را مىشناسيم ، آن‌گونه كه شما محل سجود را در قرآن مىشناسيد » . « 1 » براى شرح بيشتر در اين زمينه به كتاب سيرى در نهج البلاغهء شهيد مطهرى و مقدّمهء جلد اوّل شرح پيام امام امير المؤمنين عليه السّلام رجوع شود . * * *

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 11 ، ص 153 .